รายงานการประเมินผลภายในฉบับนี้ จัดทำขึ้นเพื่อประเมินและสังเคราะห์ผลการดำเนินงานของโครงการพัฒนาเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาวะทางจิตสำหรับประชาชน โดยกลไกชุมชน หรือ “สุขเป็น” ระยะ ที่ 2 โดยใช้แนวคิดการประเมินเชิงพัฒนา (Developmental Evaluation: DE) ซึ่งมุ่งเน้นการใช้ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ การปรับตัว และการพัฒนาโครงการไปพร้อมกับการดำเนินงาน ภายใต้บริบทของการขับเคลื่อนงานส่งเสริมสุขภาพจิตเชิงบวกที่มีความซับซ้อน มีความหลากหลายของพื้นที่และภาคีเครือข่าย และต้องอาศัยการเรียนรู้ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
การประเมินครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเพียงแค่ความสำเร็จของโครงการตามเป้าหมายที่โครงการระบุไว้ หากแต่ให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจ “กระบวนการเปลี่ยนแปลง” ที่เกิดขึ้น ทั้งในระดับบุคคล ชุมชน และระบบ ผ่านการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ การสะท้อนบทเรียนของทีมโครงการ ภาคีเครือข่าย และ Change Agents (CAs) ตลอดจนการติดตามผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ดำเนินงาน เพื่อค้นหาปัจจัยความสำเร็จ กลไกการขับเคลื่อน ข้อจำกัด และโอกาสในการพัฒนาต่อยอด ตลอดจนผลลัพธ์อื่น ๆ ที่เกิดขึ้นจากการดำเนินโครงการนี้โดยไม่ได้ระบุไว้
ข้อค้นพบจากการประเมินสะท้อนให้เห็นว่า “สุขเป็น” ไม่ได้เป็นเพียงชุดกิจกรรมหรือเครื่องมือส่งเสริมสุขภาพจิต แต่เป็นกระบวนการพัฒนาคนที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจากภายใน (Internalized Change) นำไปสู่การสร้างแกนนำการเปลี่ยนแปลง การพัฒนากลไกการขับเคลื่อนในพื้นที่ และการเชื่อมโยงกับระบบการทำงานของหน่วยงานต่าง ๆ จนเกิดการบูรณาการงานส่งเสริมสุขภาพจิตเชิงบวกเข้ากับภารกิจประจำ และสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมทั้งในระดับบุคคล ชุมชน และระบบบริการ และเป็นโครงการที่สร้างโอกาสความเป็นไปได้ในการเชื่อมโยงสุขภาวะทางใจไปสู่สุขภาวะในมิติอื่น ๆ
คณะผู้ประเมินผลภายในหวังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงานฉบับนี้จะเป็นทั้งหลักฐานเชิงประจักษ์ของผลการดำเนินงาน และเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ร่วมกันของผู้บริหาร ทีมโครงการ ภาคีเครือข่าย และผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบาย การพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน และการขยายผล “สุขเป็น” สู่การสร้างระบบและชุมชนที่มีหัวใจ อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตและสุขภาวะทางจิตของประชาชนอย่างยั่งยืนต่อไป
ทีมประเมินผลภายใน
สิงหาคม 2569